Alphonce Aleksander Jan h. Sentomerski (1779-1857)

Aleksander Jan d’Alphonce de Saint Omer Sentomerski urodził się 18.12.1779 w Pontoise (Francja), zmarł 27.04.1857 roku w Mistrzewicach pow. Sochaczew. Kapitan Armii Księstwa Warszawskiego, oficer Powstania Listopadowego, kartograf, generał wojsk cesarsko-rosyjskich. Był synem Antoine d’Alphonce i Régine Lelier. Rodzina pochodzenia francuskiego.

Żonaty trzykrotnie; jeszcze we Francji ok. 1790 roku ożenił się z Katherine Didier, córką Jana i Reginy Lelier. Mieli syna Edwarda Aleksandra.

W Warszawie ok. 1808 roku ożenił się z Urszulą Prusimską, córką Wincentego Prusimskiego i Katarzyny z Chłapkowskich. Wincenty Prusimski był dziedzicem rozległych dóbr w okolicach Międzychodu, m.in. majątku Debrzno, który Urszula wniosła generałowi d’Alfonce w posagu. Małżonkowie mieli ośmioro dzieci: Aleksander Adolf (1810), Tadeusz Włodzimierz (1812), Józef Emilian (1817), Felicjan Aleksander (1818), Jan Kazimierz Stanisław (1820), Teodor Wincenty (1822), Antoni Stanisław (1823), Felix (1827).

Urszula Sentomerska z domu Prusimska zmarła w 1827 roku.

17 kwietnia 1856 roku w Mistrzewicach, pow. Sochaczew, ożenił się z Adelą Rusiecką, córką Leonarda i Teresy z Szajeskich.

Walczył w wojnach napoleońskich, w 1794 roku jako żołnierz armii francuskiej, 1800 podporucznik pułku dragonów, 1802 przeszedł do korpusu inżynierów, 1805 porucznik, 1807 kapitan w sztabie marszałka Lefebvre. Za kampanię 1807 r. otrzymał order Virtuti Militari.

1807 r. kapitan, adiutant księcia Poniatowskiego w Sztabie Głównym Księstwa Warszawskiego, w 1809 r. poddyrektor korpusu inżynierów. W 1809 roku awansował do stopnia podpułkownika, otrzymał również stanowisko szef biura topograficznego. W 1811 roku wykonał mapę Wołynia, a potem Galicji, Prus Południowych i Księstwa Warszawskiego.

„Ciekawostką jest, że opracowujący mapę Wołynia podpułkownik A. Alphonce, korzystał w szerokim zakresie z rękopiśmiennej mapy geologicznej znanego badacza i naukowca Stanisława Staszica. Z tego okresu pochodzi również inna ważna praca tego autora, powstała w wersji rękopiśmiennej prawdopodobnie w 1811 r., dużej wartości mapa donacji napoleońskich i granic departamentów Księstwa. Było to zapewne studium do przygotowywanej od pewnego czasu szczegółowej mapy Księstwa Warszawskiego. … A. Alphonce kierował również kopiowaniem map Dniestru, oraz Galicji i dawnych Prus Południowych (mapa Gilly’ego) na zamówienie francuskie.” (M. Ochman, Polski Korpus Inżynierów Wojskowych w latach 1807-1831) 

W 1814 został szef szwadronu, wrócił z generałem Dąbrowskim do Polski. W 1815 roku awansował do stopnia majora, wszedł do Sztabu Głównego Kwatermistrzostwa Generalnego. W 1820 otrzymał stopień pułkownika. Prowadził pomiary okolic Płocka do Mapy Królestwa Polskiego. W 1822 roku rozpoczął prace nad mapą Królestwa Polskiego.

1830 otrzymał znak honorowy za 20 lat nieskazitelnej służby oficerskiej. W trakcie powstania jako pułkownik Kwatermistrzostwa Generalnego, po kapitulacji Warszawy pozostał w mieście. 1832 wszedł do służby rosyjskiej, należał do korpusu topografów. 1842 dymisja w stopniu genenerała majora.

Za wieloletnią pracę kartografa i kwatermistrza oraz nienaganną oficerską służbę uzyskał w 1844 roku przyznanie szlachectwa i herb „Sentomerski” (od Saint-Omer – rodzinnego miasta we Francji).

Był też architektem.

W 1817 roku zaprojektował w stylu angielskim park w Radziejowicach. Był również autorem projektu ogrodu wokół Belwederu w Warszawie oraz Świątyni Milczenia w parku w Słubicach. Według jego projektu przebudowano w 1841 roku pałac w Objezierzu, woj. wielkopolskie.

Aleksander d’Alphonce Sentomerski zmarł 27 kwietnia 1857 roku w Mistrzewicach w wieku 76 lat. Pochowany został prawdopodobnie na cmentarzu w Mistrzewicach.

Wizerunek herbu jest dziś nieznany, jego wzór spłonął wraz z aktami Heroldii Królestwa Polskiego w 1944 r. w Warszawie.

Grób, stan obecny

Galeria dokumentów i zdjęć

Źródła:

www.geni.com

www.wielcy.pl

Archiwum Państwowe w Warszawie

Archiwum Archidiecezjalne w Warszawie

www.metryki.genealodzy.pl

Polski Słownik Biograficzny, Tom 1

R. Bielecki, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 1, Warszawa 1995

S. Łoza, Architekci i Budowniczowie w Polsce

www.radziejowice.pl

www.polskiezabytki.pl

www.fotopolska.eu

dr Marcin Ochman, Polski Korpus Inżynierów Wojskowych w latach 1807-1831, Rozprawa doktorska, Warszawa 2017.

Obserwuj nas